KAB Ekoloji

Kuş Araştırmaları

Dünyanın dört bir yanındaki rüzgâr enerji santrallerinde, alanda yerleşik olarak yaşayan veya göç sırasında alandan geçmekte olan süzülen kuşlar, zaman zaman türbinlere çarpabilmektedir. (1) Süzülen göçmen kuşlar: Her yıl ilkbahar ve sonbaharda topluca uzun yolculuklara çıkarlar. Türkiye, kuşların dünyadaki en önemli göç rotalarından biri üzerinde yer almakta, ülkenin çeşitli kesimlerinde kuşların yoğunlaştığı göç koridorları ve darboğazlar oluşmaktadır (örn. İstanbul Boğazı). (2) Yerleşik türler: Yer yer oldukça yükseltili bir ülke olan Türkiye, çeşitli akbaba ve kartal türlerinin de önemli popülasyonlarını barındırmaktadır. Ayrıca ülkemizin sulak alanlarında büyük kuş kolonileri barınmaktadır.

Proje alanındaki kuş türlerini, kuşların aktif oldukları dönemlerde, esas olarak Gözlem Noktasından İzleme Araştırması adı verilen yöntemle izliyoruz. Proje alanına en hâkim gözlem noktalarını belirliyor ve bu noktaların her birinden, her göç dönemi için en az 36 saat süreyle kuş gözlemi yapıyoruz. Bu araştırmanın bulgularını –Band ya da Biosis modelleri gibi– uluslararası kabul gören yöntemlerle analiz ederek, kuşların türbinlere çarpma riskini ve çarpmaya bağlı mortalite oranlarını tahmin ediyoruz. Proje özelinde çarpma riskini azaltmaya yönelik olarak –örneğin kuş çarpışmalarını önlemek veya belirli türbinler için “türbin durdurma hız eşiği” belirlemek gibi– planlar oluşturmanıza yardımcı oluyoruz.

İnşaat veya işletme aşamasındaki RES’lerin kuş faunası üzerinde etkileri süzülen kuşlarla sınırlı değildir ve tüm yerel kuş faunası etki kapsamında olabilir. Alanda yerleşik kuş türlerinin üreme etkinliklerine odaklanan üreyen kuşlar araştırması, hassas, nadir ya da tehlike altında olan ve özel olarak önlem alınmasını gerektiren türlerin belirlenmesini amaçlar. Söz konusu türler arasında şu gruplar yer almaktadır:

  • Küresel ölçekte tehlike altındaki türler
  • Ulusal ölçekte tehlike altındaki türler
  • Yerel olarak nadir türler

Üreyen kuş araştırmaları aynı zamanda IFC PS6 standartlarına uygun Kritik Habitatların belirlenmesi açısından da önemlidir.


Proje alanında belirlenen bu grup türlere özel etki azaltma planları geliştiriyoruz. Örneğin, çoğunlukla gece aktif bir kuş türü olan Çobanaldatan (Caprimulgus europaeus) yaz aylarında sergilediği ilgi çekici kur davranışları sırasında, türbinlerin kanat yüksekliğinde uçar ve çarpma riskiyle karşı karşıya kalır. Bir yandan Çobanaldatanın türbinlere çarpma riskini azaltmayı öte yandan da enerji üretimindeki kaybı en düşük düzeyde tutmayı hedefleyecek bir önleme planı, bu türün en aktif olduğu zamanlara, yani ay döngüsünün dolunay ve dolunaya yakın olduğu dönemlerdeki bulutsuz gecelere odaklanmayı gerektirir.